
Dijital Ürün Pasaportu (DPP) Rehberi: AB'ye İhracat Yapan Türk Firmaları Ne Zaman, Neye Hazırlanmalı?

Özet: Dijital Ürün Pasaportu (DPP), AB pazarına sunulan bir ürünün kimlik, malzeme, uygunluk ve geri dönüşüm bilgilerini QR kod gibi bir veri taşıyıcısı üzerinden erişilebilir kılan dijital kayıttır. Dayanağı AB'nin Ekotasarım Tüzüğü (ESPR, (AB) 2024/1781). DPP her ürün için bugünden zorunlu değil; ürün grubu bazında çıkarılacak "yetki devrine dayanan tüzüklerle" (delegated act) devreye giriyor ve tüzük kabul edildikten sonra en az 18 aylık geçiş süresi tanınıyor. AB DPP Sicili 20 Temmuz 2026'da çalışmaya başladı. İlk zorunlu tarih 18 Şubat 2027: elektrikli araç, hafif taşıt ve sanayi tipi bazı bataryalar. Demir-çelik için tüzük 2026'nın son çeyreğinde, tekstil, alüminyum ve lastik için 2027'de, mobilya için 2028'de bekleniyor. AB'ye ihracat yapan Türk firmaları için hazırlık bugün başlıyor: ürün verisini, GTİP'i, tedarikçi beyanlarını ve belge arşivini dijital ve tutarlı hâle getirmek.
Dijital Ürün Pasaportu (DPP) nedir?
Ticaret Bakanlığı'nın tanımıyla DPP, ürünlerin sürdürülebilirlik ve döngüsellik özelliklerine ve teknik düzenlemelere uyumuna dair bilgilere dijital olarak kolay erişim sağlayan bir dijital kimliktir. Ürünün üzerinde, ambalajında ya da beraberindeki belgede bir veri taşıyıcısı (örneğin QR kod) bulunur. Bu taşıyıcı okutulduğunda "tek ve benzersiz ürün tanımlayıcısı" üzerinden pasaporta ulaşılır.
Sistem iki katmandan oluşuyor:
DPP verileri: Hangi bilgilerin pasaportta yer alacağı, her ürün grubu için ayrı çıkarılacak mevzuatla belirleniyor.
DPP sistemi: Tüm ürün grupları için ortak teknik altyapı. Veriler merkezi olmayan şekilde (firmanın ya da hizmet sağlayıcının sisteminde) tutuluyor; Avrupa Komisyonu'nun yönettiği DPP Sicili ise benzersiz tanımlayıcıları ve kayıt bilgilerini saklıyor.
Pasaportta erişim hakları da farklı: Tüketiciye açık bir bölüm olacak, piyasa gözetimi ve gümrük yetkilileri ise daha ayrıntılı verilere erişecek.
Hukuki dayanak ve Türkiye'nin konumu
DPP'nin temel dayanağı Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Tüzüğü (ESPR), (AB) 2024/1781. Bunun yanında Batarya Tüzüğü, Yapı Ürünleri Tüzüğü, Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (PPWR), Oyuncak Güvenliği Tüzüğü gibi sektörel düzenlemeler de kendi DPP hükümlerini içeriyor.
Türkiye açısından konu doğrudan Gümrük Birliği ile bağlantılı. Ticaret Bakanlığı Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü'nün bilgi notuna göre:
ESPR, Türkiye'nin 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı çerçevesinde uyumlaştırmakla yükümlü olduğu bir teknik düzenleme.
ESPR'ı uyumlaştıran Türk taslağı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, batarya ve yapı malzemelerine ilişkin düzenlemeler ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanmış durumda.
Türkiye, uyum teyidinin ardından DPP Sicili ve internet portalına AB üyeleriyle eşit şartlarda doğrudan erişim talep ediyor.
DPP takvimi: hangi ürün, ne zaman?
Avrupa Komisyonu'nun gösterge takvimi (Kasım 2026 itibarıyla) şöyle. Tarihler "tüzüğün kabulü" içindir; uygulama, kural olarak kabulden en az 18 ay sonra başlar.
Tarih | Gelişme | Durum |
17 Temmuz 2026 | DPP Sicili Uygulama Tüzüğü (AB) 2026/1778 Resmî Gazete'de | Yayımlandı |
20 Temmuz 2026 | AB DPP Sicili ve test ortamı çalışmaya başladı | Yürürlükte |
4. çeyrek 2026 | Demir ve çelik için ESPR tüzüğü | Bekleniyor |
18 Şubat 2027 | EV, hafif taşıt ve sanayi tipi bazı bataryalarda DPP zorunlu | Kesin tarih |
2. çeyrek 2027 | Yapı malzemeleri (CPR) için tüzük | Bekleniyor |
3. çeyrek 2027 | DPP hizmet sağlayıcılarına ilişkin tüzük | Bekleniyor |
3.–4. çeyrek 2027 | Tekstil, alüminyum ve lastik tüzükleri | Bekleniyor |
2028 | Mobilya | Bekleniyor |
2029 | Yatak ve geri dönüştürülmüş içerik | Bekleniyor |
İki önemli not:
Komisyon'un SSS belgesine göre bir ürün grubunun çalışma planında yer alması DPP'nin otomatik olarak zorunlu olacağı anlamına gelmiyor; önce etki analizi yapılıyor ve kesin tarih ürün tüzüğüyle belirleniyor.
Ticaret Bakanlığı'nda yayımlanan bir sektör sunumuna göre tekstil için tüzük 2027'nin 3.–4. çeyreğinde bekleniyor, yürürlük ise 2029 olarak öngörülüyor. Tekstil içeriğine yönelik hazırlık raporu (JRC) 13 Mayıs 2026'da yayımlandı.
İlgili bir yükümlülük: satılmayan giyimin imhası yasak
ESPR'ın 25. maddesiyle, 19 Temmuz 2026'dan itibaren büyük işletmelerin satılmayan giysi, giyim aksesuarı ve ayakkabıları imha etmesi yasaklandı. Orta ölçekli işletmeler için yasak 19 Temmuz 2030'da başlayacak; mikro ve küçük işletmeler muaf. Bu doğrudan bir DPP kuralı değil, ancak AB'deki alıcılarınızın stok ve iade politikalarını değiştirdiği için tekstil ihracatçılarını dolaylı olarak etkiliyor.
Pasaportta hangi bilgiler olabilir?
ESPR'ın III. Eki, ürün tüzüklerinin seçim yapacağı veri "menüsünü" sayıyor. Her ürün grubunda hepsi zorunlu olmayacak; ancak liste neye hazırlanmanız gerektiğini gösteriyor:
Benzersiz ürün tanımlayıcısı (model, parti veya tekil ürün düzeyinde)
GTIN (küresel ticari ürün numarası) veya eşdeğeri
TARIC kodu gibi ilgili emtia kodları, yani gümrük tarife sınıflandırması
Uygunluk beyanı, teknik dosya, uygunluk sertifikaları
Kullanım kılavuzu, uyarılar ve güvenlik bilgileri
Üretici bilgileri ve benzersiz işletmeci tanımlayıcısı, benzersiz tesis tanımlayıcısı
İthalatçı bilgileri ve EORI numarası
AB'de yerleşik sorumlu iktisadi işletmecinin adı ve iletişim bilgileri
Pasaportun yedeğini barındıran DPP hizmet sağlayıcısının referansı
Ticaret Bakanlığı bilgi notu ayrıca teknik performans, çevresel sürdürülebilirlik performansı ve tamir edilebilirlik gibi bilgilerin de DPP ile sunulmasının beklendiğini belirtiyor.
AB dışındaki üretici için DPP'yi kim hazırlar?
Komisyon'un DPP SSS belgesine göre ithal ürünlerde DPP, ürün AB gümrüğünde serbest dolaşıma girmeden önce aktif ve sicile kayıtlı olmalı. Sorumluluk, ürünü AB pazarına süren iktisadi işletmecide: üretici, yetkili temsilci, ithalatçı, distribütör, satıcı veya sipariş karşılama (fulfilment) hizmet sağlayıcısı.
Pratikte bu şu anlama geliyor: Türk üretici çoğu zaman kaydı kendisi yapmasa bile, veriyi sağlayan taraf olacak. AB'deki alıcınız ya da ithalatçınız, pasaportu oluşturabilmek için malzeme, menşe, uygunluk ve tedarikçi bilgilerini sizden isteyecek.
Gümrük kontrolü de sisteme bağlanıyor. Sicil, kayıt yapan işletmeciye gümrüğe sunması için bir benzersiz kayıt tanımlayıcısı (URI) veriyor. Ticaret Bakanlığı'na göre bu bağlantının AB Gümrük Tek Pencere Sertifika Değişim Sistemi (EU CWS-CERTEX) üzerinden kurulması öngörülüyor. Komisyon, gümrük ara bağlantısının sicil kurallarının yürürlüğünden itibaren dört yıl içinde, yani yaklaşık 2029'da çalışır olmasını bekliyor. Çevrim içi pazar yerleri de AB'de satılan ürünlerin pasaportunu erişilebilir kılmak zorunda olacak.
Türk ihracatçılar için adım adım hazırlık
Ürün grubunuzu takvimle eşleştirin. Demir-çelik, alüminyum, tekstil, lastik, mobilya, batarya veya yapı malzemesi ihraç ediyorsanız ilgili tüzüğün durumunu Komisyon'un DPP sayfasından takip edin.
GTİP'lerinizi doğrulayın. Pasaport, TARIC gibi emtia kodlarını içerebiliyor. Faturada, gümrük beyannamesinde ve ürün kartında farklı kodlar kullanmak uyumsuzluk riski yaratır. GTİP'in doğru seçimi için HS koduyla görünür olmak rehberimize bakabilirsiniz.
Ürün verisini tek yerde toplayın. Lif/malzeme bileşimi, geri dönüştürülmüş içerik, bakım ve tamir bilgisi, endişe verici maddeler, sertifikalar ve tedarikçi beyanları dağınık Excel dosyalarında değil, güncellenebilir bir ürün veri tabanında olsun.
Tedarik zincirini kademelerine göre haritalayın. Montaj, kumaş, iplik, lif ve hammadde aşamalarında kimin hangi veriyi vereceğini yazılı hâle getirin; tedarikçi sözleşmelerine veri paylaşımı maddesi ekleyin.
Kimlik ve veri taşıyıcısı altyapısını planlayın. Sicil, ISO/IEC 15459 standartlarına dayalı tanımlayıcılar kullanıyor; GS1/GTIN kullanmıyorsanız seçenekleri şimdiden değerlendirin. QR kodun ürün, ambalaj veya belge üzerinde nereye konacağını tasarım aşamasında düşünün.
AB'deki alıcınızla rolleri netleştirin. Pasaportu kimin oluşturacağı, kimin kaydedeceği, hangi hizmet sağlayıcının kullanılacağı ve veri güncelleme sorumluluğu sözleşmede yazsın.
Karbon ve uygunluk verisini birlikte yönetin. Demir-çelik ve alüminyumda DPP, SKDM (CBAM) ile aynı veri ailesine dokunuyor. Bkz. SKDM/CBAM 2026 rehberi ve Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2026–2030.
Sık yapılan hatalar
"Bizim ürünümüz için henüz zorunlu değil" deyip beklemek: Tüzük kabul edildikten sonra 18 aylık süre, tedarik zinciri verisini toplamak için kısa kalabilir.
Veriyi yalnızca PDF olarak tutmak: DPP makine tarafından okunabilir, güncellenebilir veri bekliyor.
Kod tutarsızlığı: Aynı ürün için farklı belgelerde farklı GTİP kullanmak hem gümrükte hem sicilde sorun çıkarır. Aynı tutarlılık dijital ticaret kanallarında da önemli; örneğin Comprice World gibi B2B platformlarda firmalar HS kodu ve ürün anahtar kelimesiyle aranıyor. Pasaporttaki kodla vitrindeki kodun aynı olması alıcıya güven verir.
Menşe belgeleriyle karıştırmak: DPP, A.TR veya EUR.1'in yerini almaz. Menşe ispatı için menşe belgeleri rehberimiz geçerliliğini koruyor.
Sık sorulan sorular
Dijital Ürün Pasaportu bugün zorunlu mu?
Genel bir zorunluluk yok. DPP ürün grubu bazında devreye giriyor. İlk kesin tarih 18 Şubat 2027 (bazı büyük bataryalar). ESPR kapsamındaki gruplarda, ilgili tüzük kabul edildikten sonra kural olarak en az 18 ay geçiş süresi var.
Tekstil ihracatçısı olarak DPP'ye ne zaman hazır olmalıyım?
Komisyon tekstil tüzüğünü 2027'nin 3.–4. çeyreğinde bekliyor; Ticaret Bakanlığı'ndaki sektör sunumu yürürlüğü 2029 olarak gösteriyor. Veri toplama ve tedarikçi haritalaması bir-iki yıl sürebileceği için hazırlığa şimdi başlamak mantıklı.
AB dışındaki bir üretici DPP'yi sicile kendisi kaydedebilir mi?
Sorumluluk ürünü AB pazarına süren iktisadi işletmecide (üretici, yetkili temsilci, ithalatçı, distribütör, satıcı veya fulfilment hizmet sağlayıcısı). Ayrıntılar ürün tüzükleri ve hizmet sağlayıcı tüzüğüyle netleşecek. Türkiye ayrıca sicile doğrudan erişim talep ediyor.
DPP'de GTİP/HS kodu yer alacak mı?
ESPR III. Eki, pasaportta yer alabilecek veriler arasında TARIC gibi ilgili emtia kodlarını sayıyor. Hangi verilerin zorunlu olacağı her ürün tüzüğünde belirlenecek.
DPP için QR kod yeterli mi?
Komisyon SSS'ine göre QR kod ve NFC çip gibi seçenekler değerlendiriliyor. Kullanılacak veri taşıyıcısı ve yeri ürün tüzüğünde belirlenecek.
DPP ile SKDM (CBAM) aynı şey mi?
Hayır. SKDM, belirli ithal mallarda karbon maliyetine ilişkin bir mekanizma; DPP ise ürün bilgisi ve uyum için dijital kimlik. Ancak demir-çelik ve alüminyumda karbon ayak izi gibi veriler iki sistemde de önem taşıyabilir.
KOBİ'ler için destek olacak mı?
ESPR'ın 22. maddesi KOBİ'lere yönelik destek öngörüyor. Komisyon, KOBİ'lerin ihtiyaçlarına göre hazırlanmış rehberler ve araçlar üzerinde çalıştığını belirtiyor.
Sonuç
Dijital Ürün Pasaportu, AB pazarında "ürünü göndermek" ile "ürünün verisini göndermek" arasındaki farkı ortadan kaldırıyor. Takvim ürün grubuna göre değişse de yön belli: Sicil çalışıyor, bataryalar 2027'de başlıyor, demir-çelik, tekstil, alüminyum ve mobilya sırada. Bugünden GTİP'lerini doğrulayan, ürün verisini tek yerde toplayan ve tedarikçileriyle veri paylaşımını sözleşmeye bağlayan firmalar, tüzükler çıktığında AB'deki alıcılarına hazır bir veri seti sunabilecek.
Kaynaklar
Ticaret Bakanlığı ÜGDGM – Dijital Ürün Pasaportu Bilgi Notu (DENİB sirküsü eki, 2026)
Avrupa Komisyonu – The Digital Product Passport Registry is now live (20 Temmuz 2026)
Avrupa Komisyonu – Digital Product Passport: Frequently Asked Questions (Ticaret Bakanlığı kopyası)
ESPR (AB) 2024/1781 Ek III – Dijital ürün pasaportu (gayriresmî metin)
Ticaret Bakanlığı – Tekstil sektörü DPP sunumu (13 Temmuz 2026)



Yorumlar