top of page
irtibatticaret-logo

İrtibat Ticaret

A.TR'de Yeni Dönem: İbraz Süresi 4 Aydan 10 Aya Çıkıyor, Kurallar 1 Ocak 2026'ya Geriye Yürüyor

A.TR'de Yeni Dönem: İbraz Süresi 4 Aydan 10 Aya Çıkıyor, Kurallar 1 Ocak 2026'ya Geriye Yürüyor

Yazarın fotoğrafı: Sinan Sinanoğlu
Sinan Sinanoğlu
2 gün önce
4 dakikada okunur

Özet: AB Konseyi 9 Kasım 2026'da, AB-Türkiye Gümrük İşbirliği Komitesi'nde alınacak yeni kararla ilgili AB tutumunu onayladı (Karar (AB) 2026/2557). Taslak karar, 2006'dan beri gümrük birliğindeki belge işlemlerini düzenleyen 1/2006 sayılı Kararın yerini alacak. En somut değişiklik, A.TR dolaşım belgesinin ithalatçı ülke gümrüğüne ibraz süresinin 4 aydan 10 aya çıkması. Bu ve bazı başka kurallar, Komite kararı kabul ettiğinde 1 Ocak 2026'dan itibaren geriye dönük uygulanacak.



Ne oldu?


Avrupa Komisyonu 17 Eylül 2026'da COM(2026) 477 sayılı öneriyi sundu. AB Konseyi de 9 Kasım'da bu öneriyi Karar (AB) 2026/2557 olarak kabul etti. Bu karar, AB'nin AB-Türkiye Gümrük İşbirliği Komitesi'nde savunacağı tutumu belirliyor. Komite, yeni kararı bir sonraki toplantısında ya da mektup teatisiyle kabul edecek.


Yeni metnin amacı, gümrük birliğinin uygulama kurallarını üç şeye uyumlu hale getirmek:


  • 1 Ocak 2025'te yürürlüğe giren revize Pan-Avrupa-Akdeniz (PAA/PEM) menşe kuralları,

  • AB'nin Birlik Gümrük Kodu ve Türkiye'nin güncellenen gümrük mevzuatı,

  • elektronik A.TR uygulaması.


Aciliyetin nedeni şu: PEM'de eski 2012 kuralları ile revize kuralların birlikte kullanılabildiği geçiş dönemi 31 Aralık 2025'te sona erdi. Konsey, firmaların meşru beklentilerini korumak ve çapraz (diyagonal) kümülasyonun kesintisiz işlemesini sağlamak için bazı maddelerin 1 Ocak 2026'dan itibaren geriye dönük uygulanmasını öngörüyor.



A.TR'de değişen başlıca kurallar


Konu

Yeni taslak karar

A.TR ibraz süresi

Vize tarihinden itibaren 10 ay (bugün 4 ay)

Üçüncü ülkede depolama ve bölme

Gümrük gözetiminde kalmak şartıyla serbest

Sonradan düzenleme

İhracattan itibaren 2 yıl içinde

İkinci nüsha

Onaylanmış ihracatçı da düzenleyebilir

Elektronik A.TR

Sistemler birbirine bağlanacak, kâğıt belge reddedilmeyecek

Geriye dönük uygulama

Belirlenen maddeler için 1 Ocak 2026



İbraz süresi 10 ay


Taslağın 8. maddesine göre A.TR, ihracatçı ülke gümrüğünün vize tarihinden itibaren 10 ay içinde ithalatçı ülke gümrüğüne sunulacak. Türkiye'de bugün uygulanan 2006/10895 sayılı Kararın 18. maddesi bu süreyi 4 ay olarak belirliyor. Süre geçtikten sonra sunulan belge iki durumda yine kabul edilebiliyor: gecikme istisnai koşullardan kaynaklanıyorsa ya da eşya süre dolmadan gümrüğe sunulmuşsa.



Transit ülkede depolama ve bölme


A.TR'li eşya, transit üçüncü ülkede gümrük gözetiminde kalmak şartıyla depolanabilecek ve bölünebilecek. Etiket, mühür veya belge eklemek gibi işlemlere de izin veriliyor. Şüphe halinde ithalatçı ülke konşimento, ambalaj numaraları ya da transit ülke gümrüğünden alınmış "elleçlenmemiştir" belgesi isteyebilir.



Sonradan düzenleme ve ikinci nüsha


Hata, istemeden yapılan ihmal, teknik nedenlerle kabul edilmeme ya da varış yerinin taşıma sırasında belirlenmesi hallerinde A.TR, ihracattan itibaren iki yıl içinde sonradan düzenlenebilecek. Kaybolan veya çalınan belgenin ikinci nüshası, orijinal belgenin tarihini taşıyacak.



Tedarikçi beyanı ve geri ödeme


Yeni karar, AB ile Türkiye'nin ortak STA ortaklarına yapılan ihracatta menşe ispatını da düzenliyor:


  • Uzun dönemli tedarikçi beyanı: Başlangıç tarihi, beyan tarihinden en fazla 12 ay önce veya 6 ay sonra olabilir. Kapsanan dönem en fazla 24 ay.

  • Doğrulama: Diğer taraftan 120 gün içinde yanıt gelmezse ya da yanıt yetersizse tedarikçi beyanı dikkate alınmıyor.

  • Saklama: Tedarikçi beyanını destekleyen belgeler ile A.TR başvuru belgeleri en az 3 yıl saklanmalı.

  • Gümrük vergisi geri ödemesi: Gümrük birliği dışından ithal edilip birliğin diğer tarafında üretilen ve ihraç edilen eşyada kullanılan girdiler için, geri ödeme yasağı içermeyen ortak tercihli anlaşmalar çerçevesinde vergi iadesi istenebilecek. Başvuru, verginin ödendiği ülkede ithalattan itibaren 3 yıl içinde yapılmalı. Bu kural HS 50-63. fasıllardaki (tekstil ve hazır giyim) ürünlere uygulanmıyor.



Elektronik A.TR ne olacak?


Taslak, AB ile Türkiye'nin A.TR'yi elektronik ortamda düzenleyip birbirine bağlı sistemler üzerinden paylaşmasını öngörüyor. Bağlantı kurulana kadar, 24 Nisan 2025 tarihli 1/2025 sayılı Komite Kararına göre elektronik A.TR kullanılmaya devam edecek. Avrupa Komisyonu'nun bilgi notuna göre AB gümrükleri, 8 Temmuz 2024'ten beri Türkiye'nin elektronik olarak düzenlediği QR kodlu ve ıslak imzasız A.TR'leri kabul ediyor. Kâğıt A.TR de reddedilmeyecek. Basılı mevcut A.TR formları da stok bitene kadar kullanılabilecek.



Türk ihracatçılar için ne anlama geliyor?


  1. Lojistikte esneklik artıyor. 10 aylık süre, antrepoda bekleyen, parçalı sevk edilen veya uzun transit süren yüklerde A.TR'nin süresinin dolması riskini azaltıyor.

  2. Henüz yürürlükte değil. Komite kararı kabul edilip Türkiye iç mevzuatına yansıyana kadar 4 aylık süreye göre hareket etmek en güvenli yol. Gümrük müşavirinizle takvimi izleyin.

  3. 2026 sevkiyatlarınızı gözden geçirin. Geriye dönük uygulama nedeniyle bu yıl süresi geçtiği için tercih kaybı yaşanan işlemler varsa dosyalarını şimdiden hazırlayın.

  4. Transit belgelerini saklayın. Üçüncü ülkede depolama veya bölme yapıyorsanız gümrük gözetimini kanıtlayan konşimento ve gözetim belgelerini dosyada tutun.

  5. Tedarikçi beyanlarını güncelleyin. Uzun dönemli beyanlarda 12/6/24 ay sınırlarına ve 3 yıllık saklama yükümlülüğüne uyun.


A.TR, EUR.1 ve fatura beyanı arasındaki farkı menşe belgeleri rehberimizde anlattık. Girdi vergisi ve geri ödeme mantığı için Dahilde İşleme Rejimi rehberine de bakabilirsiniz.



Sık sorulan sorular



A.TR ibraz süresi bugün itibarıyla 10 ay mı?


Hayır, henüz değil. AB yalnızca tutumunu belirledi. Süre, AB-Türkiye Gümrük İşbirliği Komitesi kararı kabul ettikten sonra geçerli olacak ve 1 Ocak 2026'dan itibaren geriye dönük uygulanacak. O zamana kadar 4 aylık süreyi esas alın.



Elimdeki basılı A.TR formları geçersiz mi olacak?


Hayır. 1/2006 sayılı Karara göre basılmış A.TR formları, mevcut stoklar bitene kadar kullanılabilecek.



Eşyayı transit ülkede bölersem A.TR'yi kaybeder miyim?


Eşya transit ülkede gümrük gözetiminde kalıyorsa kaybetmezsiniz. Şüphe halinde konşimento, ambalaj işaretleri veya transit ülke gümrüğünden alınmış belge istenebilir.



Yeni kural tekstil ürünlerinde vergi geri ödemesini kapsıyor mu?


Hayır. Gümrük vergisi geri ödemesine ilişkin 52. madde, HS 50-63. fasıllardaki ürünlere uygulanmıyor.



Sonuç


Gümrük birliğinin uygulama kuralları yaklaşık 20 yıl sonra yenileniyor. 10 aylık A.TR ibraz süresi, transit ülkede depolama ve bölme imkânı ve elektronik A.TR, ihracatçının belge yükünü hafifletiyor. Kararın Komite'de kabul edildiği tarihi takip edin. O güne kadar mevcut kurallarla çalışın, 2026 dosyalarınızı ise yeni kurallara göre şimdiden gözden geçirin.



Kaynaklar



Yorumlar


bottom of page