top of page
irtibatticaret-logo

İrtibat Ticaret

Yurt Dışından Yeni Tedarikçi Nasıl Bulunur? İthalatçılar İçin Adım Adım Rehber

Yurt Dışından Yeni Tedarikçi Nasıl Bulunur? İthalatçılar İçin Adım Adım Rehber

Yazarın fotoğrafı: Sinan Sinanoğlu
Sinan Sinanoğlu
4 gün önce
7 dakikada okunur

Özet: Yurt dışından yeni tedarikçi bulmanın en sağlam yolu, önce ürününüzün GTİP (HS) kodunu netleştirmek, sonra fuar, ticaret müşavirliği, sektör birlikleri ve HS kodu bazlı B2B aramalarıyla aday listesi çıkarmak, aynı şablonla teklif (RFQ) ve numune istemek, siparişten önce de Türkiye'deki ithalat mevzuatını (gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, TAREKS/ürün güvenliği denetimi, gözetim ve anti-damping önlemleri) kontrol edip toplam ithalat maliyetini hesaplamaktır. En ucuz birim fiyat, çoğu zaman en ucuz tedarikçi değildir.


Bu rehber, Türkiye'ye mal getiren ithalatçılar ve girdi tedarik eden üreticiler için hazırlandı. Tedarikçi doğrulama ve dolandırıcılık riskini ayrı bir yazıda ele aldık; burada odak, doğru adayı bulmak ve ilk siparişe kadar olan süreci sağlam kurmak.



1. Aramaya başlamadan önce: Ne aradığınızı netleştirin


Tedarikçi aramasının kalitesi, talebinizin netliğine bağlıdır. Başlamadan önce şu dört bilgiyi yazılı hale getirin:


  • GTİP / HS kodu: Ürününüzün 12 haneli Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu. İlk 6 hane uluslararası Armonize Sistem kodudur ve dünyanın her yerinde aynıdır; yabancı tedarikçiyle bu 6 hane üzerinden konuşursunuz. Kodu Ticaret Bakanlığı'nın Tarife Arama uygulamasında sorgulayabilirsiniz. HS kodunun neden bu kadar önemli olduğunu HS koduyla görünür olmak yazımızda anlattık.

  • Teknik şartname: Malzeme, ölçü, tolerans, standart (EN, ISO vb.), ambalaj ve etiket gereklilikleri.

  • Hacim ve takvim: Deneme siparişi miktarı, yıllık tahmini hacim, istenen teslim süresi.

  • Hedef maliyet: Türkiye'de depoya giren maliyet (aşağıda nasıl hesaplanacağını anlatıyoruz) üzerinden bir üst sınır.



2. Tedarikçi bulma kanalları


Tek bir kanala güvenmek yerine birkaçını paralel kullanmak, hem aday sayısını artırır hem de fiyatları karşılaştırmanızı kolaylaştırır.



Uluslararası fuarlar


Sektörünüzün önde gelen fuarları, üreticiyi, ürünü ve ekibi aynı gün görmenin en hızlı yoludur. Fuara gitmeden önce katılımcı listesini inceleyip kısa liste yapın, her standda aynı soruları sorun ve görüşme notlarını aynı tabloya işleyin. Fuarda alınan fiyatların genellikle "ilk fiyat" olduğunu, sonraki yazılı teklifte netleşeceğini unutmayın.



Ticaret müşavirlikleri ve ataşelikler


Ticaret Bakanlığı'nın yurt dışındaki ticaret müşavirlikleri ve ataşelikleri, görev yaptıkları ülkenin pazarı ve firmaları hakkında bilgi sağlayabilir. Bakanlık sitesindeki "Müşavire Danışın" bölümü bu iletişim için kullanılabilir. Özellikle yeni bir ülkeden ilk kez alım yapacaksanız, o ülkedeki üretici dernekleri ve ticari ortam hakkında ilk elden yönlendirme almak zaman kazandırır.



Sektör birlikleri, odalar ve meslek kuruluşları


Kaynak ülkedeki üretici dernekleri, ticaret odaları ve sektör birliklerinin üye listeleri, gerçek üreticilere ulaşmak için iyi bir başlangıçtır. Türkiye'de de odanız ve sektör derneğiniz, benzer ürünü ithal eden firmaların deneyimini paylaşabileceği bir zemin sunar.



HS kodu bazlı arama ve B2B platformlarda talep oluşturma


Dijital tarafta en verimli yöntem, ürünü anahtar kelime yerine HS koduyla aramaktır: aynı ürün farklı ülkelerde farklı adlarla anılır, ama HS kodu ortaktır. Bir diğer yol da ihtiyacınızı ilan etmektir: ürün, miktar, teslim şekli ve hedef pazarı yazdığınız bir ithalat talebi, sizin bulamadığınız tedarikçilerin size ulaşmasını sağlar. Örneğin Comprice World gibi platformlarda HS kodu veya ürün anahtar kelimesiyle firma arayabilir, ithalat talebi oluşturabilir ve firmalarla doğrudan yazışabilirsiniz. Platformların genel karşılaştırması için ihracatta müşteri bulma ve B2B platform karşılaştırması yazımıza bakabilirsiniz.



3. Teklif isteme (RFQ) ve numune süreci


Adaylarınızı aynı şablonla değerlendirmezseniz teklifleri karşılaştıramazsınız. İyi bir RFQ (Request for Quotation) şunları içermelidir:


  • HS kodu, teknik şartname ve kabul edilebilir standartlar

  • Deneme ve yıllık miktar, ambalaj ve etiket talepleri

  • İstenen Incoterms kuralı ve teslim yeri (örneğin FOB Şanghay veya CIF Mersin)

  • Fiyatın geçerlilik süresi, üretim süresi, minimum sipariş miktarı (MOQ)

  • Ödeme şekli önerisi

  • Ürünün sertifika ve test raporları (CE uygunluk beyanı, test raporu vb.) ile menşe belgesi düzenleyip düzenleyemeyeceği


Teklifler geldikten sonra en iyi iki üç adaydan numune isteyin. Numuneyi kendi şartnamenize göre test edin; mümkünse bağımsız bir laboratuvara da gönderin. Onaylanan numuneyi (veya fotoğraf ve ölçülerini) "altın numune" olarak saklayın; seri üretimin buna uygunluğu sözleşmede referans olsun.



4. Siparişten önce Türkiye ithalat mevzuatını kontrol edin


Yabancı tedarikçinin fiyatı ne kadar iyi olursa olsun, Türkiye'deki ithalat rejimi o ürünü pahalı, yavaş ya da yasak hale getirebilir. Kontrol listeniz şu başlıkları kapsamalıdır:



Gümrük vergisi ve İthalat Rejimi Kararı


Gümrük vergisi oranları, her yıl yayımlanan İthalat Rejimi Kararı ekindeki listelerde GTİP bazında ve menşe ülkeye göre belirlenir. 2026 yılı için düzenleme 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi; yıl içinde ara değişiklikler de yapılabiliyor (Ticaret Bakanlığı İthalat Mevzuatı). Bu nedenle oranı her siparişte güncel tarifeden kontrol edin.



İlave gümrük vergisi (İGV)


Bazı GTİP'lerde, gümrük vergisine ek olarak ilave gümrük vergisi alınır. İGV Kararı iki önemli noktayı açıkça belirtir: AB'den A.TR dolaşım belgesiyle gelse bile AB veya Türk menşeli olmayan eşyadan "Diğer Ülkeler" oranı üzerinden İGV alınır; çapraz menşe kümülasyonu sistemine dahil ülkeler menşeli eşyada ise tercihli menşe kanıtlanırsa İGV alınmaz. Ayrıca menşein doğru beyanından ithalatçı sorumludur. Yani tedarikçinin hangi ülkede olduğu kadar, ürünün menşei ve doğru menşe belgesini düzenleyip düzenleyemeyeceği de maliyeti doğrudan etkiler. Ayrıntılar için menşe belgeleri rehberimize bakabilirsiniz.



TAREKS ve ithalatta ürün güvenliği denetimi


Teknik mevzuat kapsamındaki ürünlerin ithalatı, Ticaret Bakanlığı'nın web tabanlı TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi) üzerinden risk esaslı denetlenir. Hangi ürünlerin denetleneceği her yıl yayımlanan ürün güvenliği tebliğleriyle belirlenir. TSE'nin bilgilendirmesine göre denetim süresini en çok etkileyen konular şunlardır: uygunluk beyanı, test raporu ve sertifikaların eksiksiz ve ürünle birebir uyumlu olması, GTİP'in doğru beyan edilmesi, ürün üzerindeki CE işareti ve etiketlerin mevzuata uygunluğu ve ön izin gereken ürünlerde iznin, eşya gümrüklü sahaya gelmeden alınması. Bu belgeleri tedarikçiden sipariş öncesinde isteyin; denetim sırasında eksik belge, malın limanda beklemesi demektir.



Gözetim ve ticaret politikası önlemleri


Yerli üretimi ilgilendiren bazı ürünlerde ithalat gözetim uygulamasına tabidir ve gözetim kıymetinin altındaki ithalatlarda belge alınması gerekebilir. Ticaret Bakanlığı'nın 11 Temmuz 2026 açıklamasına göre yürürlükteki gözetim tebliği sayısı 192'ye yükseldi. Bunun yanında belirli ülke menşeli ürünlere dampinge karşı vergi uygulanabilir; bu vergiler çoğu zaman ülke ve hatta üretici firma bazında farklıdır. Yeni bir ülkeden tedarikçi seçerken, o GTİP ve menşe için yürürlükte önlem olup olmadığını mutlaka kontrol edin; ucuz görünen bir teklif, önlem vergisiyle birlikte pahalıya dönüşebilir.



5. Toplam ithalat maliyetini (landed cost) hesaplayın


Teklifleri birim fiyatla değil, Türkiye'deki deponuza giren toplam maliyetle karşılaştırın. Gümrük Kanunu'nun 27. maddesine göre gümrük kıymetine, eşyanın Türkiye'deki giriş liman veya yerine kadar olan nakliye ve sigorta giderleri eklenir. KDV Kanunu'nun 21. maddesine göre ithalatta KDV matrahı; gümrük kıymeti, ithalat sırasında ödenen vergi, resim, harç ve paylar ile beyanname tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve kur farkı gibi ödemelerin toplamıdır.


Maliyet kalemi

Not

Mal bedeli

Teklifteki Incoterms kuralına göre (EXW, FOB, CIF vb.)

Navlun ve sigorta (giriş yerine kadar)

FOB/EXW tekliflerde siz ödersiniz; gümrük kıymetine eklenir

Gümrük vergisi + İGV

GTİP ve menşeye göre; tercihli menşe belgesi oranı düşürebilir

Varsa anti-damping / önlem vergisi

Ülke ve üretici bazında kontrol edin

İthalat KDV'si (ve varsa ÖTV)

Matrah vergiler dahil hesaplanır

Gümrük müşavirliği, liman, ardiye, denetim ve test

TAREKS denetimi ve laboratuvar masrafları dahil

İç nakliye ve finansman maliyeti

Ödeme vadesi ve akreditif masrafları dahil


Incoterms seçimi, bu kalemlerden hangisini kimin ödeyeceğini belirler; ayrıntılar için Incoterms 2020 rehberimize bakın.



6. Sözleşme, ödeme ve ilk sipariş


İlk siparişte riskinizi sınırlayan bir yapı kurun:


  • Yazılı sözleşme veya proforma: Ürün tanımı, altın numune referansı, Incoterms kuralı, teslim tarihi, kalite kabul kriterleri, gecikme ve kusur halinde yapılacaklar.

  • Ödeme şekli: Yeni bir tedarikçiye yüzde yüz peşin ödeme yüksek risktir. Akreditif veya vesaik mukabili gibi seçenekler, ödemeyi belgeye ve sevkiyata bağlar. Seçenekleri ihracatta ödeme yöntemleri yazımızda karşılaştırdık; aynı mantık ithalatçı açısından da geçerlidir.

  • Sevkiyat öncesi kontrol: Yüklemeden önce bağımsız bir gözetim firmasıyla ürün kontrolü yaptırmak, kusurlu malın Türkiye'ye gelmesini önler.

  • Firma doğrulama: Ödeme öncesi şirketin gerçekliğini, banka hesabının şirket adına olduğunu ve iletişim kanallarını teyit edin. Bu konuyu B2B firma doğrulama rehberimizde ayrıntılı anlattık.



7. Tek tedarikçiye bağımlı kalmayın


Fiyatı ve kalitesi iyi bir tedarikçi bulduğunuzda tüm hacmi ona vermek cazip gelir. Ancak tek kaynak; o ülkede alınan yeni bir ticaret önlemi, liman ya da navlun krizi, üretici kapasite sorunu veya kur hareketi karşısında sizi savunmasız bırakır. Kritik girdilerde en az bir yedek tedarikçiyi, mümkünse farklı bir ülkeden, onaylı numuneyle hazırda tutun ve küçük de olsa düzenli sipariş verin. Farklı menşe, hem tedarik riskini hem de vergi riskini dağıtır.



Adım adım: Yeni tedarikçi bulma kontrol listesi


  1. Ürünün 12 haneli GTİP'ini ve 6 haneli HS kodunu belirleyin.

  2. Teknik şartname, hacim, takvim ve hedef maliyeti yazılı hale getirin.

  3. GTİP için gümrük vergisi, İGV, TAREKS/ürün güvenliği, gözetim ve anti-damping durumunu kontrol edin.

  4. Fuar, ticaret müşavirliği, sektör birlikleri ve HS kodu bazlı aramayla 8–15 adaylık bir uzun liste çıkarın; ihtiyacınızı ithalat talebi olarak da yayımlayın.

  5. Tüm adaylara aynı RFQ şablonunu gönderin.

  6. Teklifleri toplam ithalat maliyetiyle karşılaştırıp 2–3 aday seçin.

  7. Numune isteyin, test edin, altın numuneyi saklayın.

  8. Firmayı doğrulayın; sertifika, test raporu ve menşe belgelerini sipariş öncesi teyit edin.

  9. Sözleşmeyi, Incoterms kuralını ve güvenli ödeme şeklini netleştirip deneme siparişi verin.

  10. İlk sevkiyatı değerlendirin ve en az bir yedek tedarikçiyi hazırda tutun.



Sık sorulan sorular



Yurt dışından tedarikçi bulmanın en hızlı yolu nedir?


Ürünün HS kodunu belirleyip bu kodla B2B platformlarda arama yapmak ve aynı anda ithalat talebi yayımlamak en hızlı başlangıçtır. Bunu sektör fuarları ve ticaret müşavirliklerinden alınan yönlendirmelerle desteklemek, aday listesinin kalitesini artırır.



Çin'den veya başka bir ülkeden ithalat yapmadan önce neyi kontrol etmeliyim?


GTİP'inize ve menşe ülkeye göre gümrük vergisi, ilave gümrük vergisi, dampinge karşı vergi, gözetim uygulaması ve TAREKS/ürün güvenliği denetimi olup olmadığını kontrol edin. Ön izin gereken ürünlerde izni eşya Türkiye'ye gelmeden almanız gerekir.



TAREKS nedir, her ithalatta gerekli mi?


TAREKS, Ticaret Bakanlığı'nın ithalat ve ihracattaki ürün güvenliği ve teknik uygunluk denetimlerini risk esaslı ve elektronik olarak yürüttüğü sistemdir. Her ürün için değil, ilgili yıl yayımlanan ürün güvenliği tebliğleri kapsamındaki ürünler için gerekir.



Tedarikçinin fiyatı ile Türkiye'deki toplam maliyet neden farklı çıkıyor?


Çünkü birim fiyata navlun, sigorta, gümrük vergisi, varsa İGV ve anti-damping vergisi, ithalat KDV'si, liman, denetim ve iç nakliye masrafları eklenir. Teklifleri bu toplam üzerinden karşılaştırmak gerekir.



Menşe ülkesi neden bu kadar önemli?


Aynı GTİP'teki bir ürüne uygulanan gümrük vergisi, İGV ve önlem vergileri menşe ülkeye göre değişir. Tercihli menşe kanıtlanabiliyorsa vergi yükü düşebilir; menşein doğru beyanından ise ithalatçı sorumludur.



Yeni bir tedarikçiye ilk siparişte nasıl ödeme yapmalıyım?


İlk siparişte tamamen peşin ödeme yerine ödemeyi belgeye ve sevkiyata bağlayan akreditif veya vesaik mukabili gibi yöntemleri tercih edin, deneme siparişini küçük tutun ve ödeme öncesi banka hesabının şirkete ait olduğunu teyit edin.



Kaç tedarikçiyle çalışmak gerekir?


Kritik ürünlerde en az bir ana ve bir yedek tedarikçi önerilir. Yedek tedarikçinin farklı bir ülkede olması, ticaret önlemleri, lojistik krizler ve kur riskine karşı ek koruma sağlar.



Sonuç


Yeni tedarikçi bulmak, iyi bir fiyat yakalamaktan çok daha fazlasıdır: doğru HS koduyla aramak, adayları aynı şablonla karşılaştırmak, siparişten önce Türkiye'deki ithalat mevzuatını kontrol etmek ve kararı toplam ithalat maliyetine göre vermek gerekir. Bu adımları bir kez sistemli hale getirdiğinizde, her yeni ürün ve her yeni ülke için aynı süreci hızla tekrarlayabilir, tek tedarikçiye bağımlılığı da azaltabilirsiniz.


*Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Vergi oranları ve ithalat önlemleri değişebileceğinden, sipariş öncesinde güncel mevzuatı ve gümrük müşavirinizin görüşünü kontrol edin.*


Yorumlar


bottom of page