
Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) Rehberi 2026: Şartlar, Başvuru Adımları ve AB ile Karşılıklı Tanıma

Kısa cevap: Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS), Ticaret Bakanlığının gümrük mevzuatına uyan, kayıtları izlenebilir, mali açıdan yeterli ve emniyet-güvenlik standartlarını sağlayan firmalara verdiği bir statüdür. Dünyada AEO (Authorised Economic Operator) olarak bilinir. YYS sahibi firmalar yeşil hat, daha az ve öncelikli kontrol, kısmi ya da götürü teminat, kendi tesisinde gümrükleme gibi kolaylıklardan yararlanır. Başvuru e-Devlet üzerinden YYS E-Başvuru Sistemi ile yapılır. Genel kural en az üç yıllık faaliyet, dört temel koşul ve akredite ISO 9001 ile ISO 27001 belgeleridir. 1 Ekim 2026 itibarıyla Türkiye'de 846 firma YYS sahibidir. AB ile karşılıklı tanıma kararı da 13 Ekim 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandığı için statü bugün her zamankinden daha önemli.
Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) nedir?
Bakanlığın tanımına göre yetkilendirilmiş yükümlü, gümrük yükümlülüklerini yerine getiren, kayıt sistemi düzenli ve izlenebilir olan, mali yeterlilik ile emniyet ve güvenlik standartlarına sahip bulunan ve kendi otokontrolünü yapabilen güvenilir firmalara gümrük işlemlerinde kolaylıklar tanıyan uluslararası bir statüdür. Türkiye'de uygulama 10 Ocak 2013'te önce ihracatta başladı. Bugün dayanağı 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 5/A maddesi ve Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğidir (GİK Yönetmeliği; 21 Mayıs 2014'te yeniden düzenlendi, 21 Şubat 2020'de kapsamlı biçimde değiştirildi).
Kısacası YYS, gümrük idaresinin "bu firmayı tanıyorum, işlemlerine güveniyorum" demesidir. Karşılığında daha az kontrol ve daha hızlı süreç gelir.
YYS'nin sağladığı kolaylıklar
Bakanlığın "150 Soruda YYS" kitapçığı kolaylıkları ikiye ayırır: statüyle birlikte kendiliğinden gelenler ve ayrıca talep edilip ek şartlara bağlı olanlar.
Talep gerekmeden gelen kolaylıklar | Ayrıca talep edilen izin ve yetkiler |
Yeşil hat (muayene ve belge kontrolü olmadan işlem) | İhracatta yerinde gümrükleme |
Daha az ve öncelikli belge kontrolü/muayene | İthalatta yerinde gümrükleme |
Eksik belgeyle beyanda bulunabilme | İzinli alıcı yetkisi |
Kısmi teminat | Götürü teminat |
Eşya türü sınırı olmadan taşıt üstü işlem | Oda onayı ve gümrük vizesi olmadan A.TR düzenleme |
Azaltılmış bilgiyle özet beyan, daha az emniyet-güvenlik kontrolü | Kıymet sınırı olmadan fatura beyanı / EUR.MED fatura beyanı |
İki önemli not:
Yerinde gümrükleme, eşyayı gümrük idaresine götürmeden ihracat ya da ithalat işlemini firmanın kendi tesisinden yapabilmektir. Bakanlığın 1 Ekim 2026 tarihli verisine göre ihracatta yerinde gümrükleme izni olan 76, ithalatta yerinde gümrükleme izni olan 18 ve izinli alıcı yetkisi olan 20 firma bulunuyor.
İzinli gönderici yetkisi 2021'de Transit Rejimi Tebliği (Seri No: 14) ile YYS'den ayrıldı. Bu yetkiye sahip firma sayısı 77.
Menşe tarafındaki kolaylıkların (A.TR ve fatura beyanı) ne işe yaradığını Menşe Belgeleri Rehberi'nde ayrıntılı anlattık.
Kimler başvurabilir? Dört temel koşul
Serbest bölgeler dahil Türkiye Gümrük Bölgesi'nde yerleşik gerçek ve tüzel kişiler başvurabilir. Genel kural olarak en az üç yıldır faaliyette olmak gerekir. Bakanlık başvuru sahibinde dört temel koşul arar:
Güvenilirlik: Ciddi veya tekrarlanan gümrük mevzuatı ihlali olmaması. Yönetim kurulu üyeleri, sermayenin %10'undan fazlasına sahip gerçek kişiler ve gümrük/dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi olan çalışanlar hakkında kamu güvenliğini tehdit eden ciddi suç veya ciddi mali suç mahkûmiyeti bulunmaması.
Ticari kayıtların güvenilir ve izlenebilir olması: Ticari ve taşımaya ilişkin kayıtların eşya hareketini gösterecek şekilde izlenebilir olması, belgelerin düzgün arşivlenmesi ve bilgisayar sistemlerinin yetkisiz erişime karşı korunması.
Mali yeterlilik: Taahhütleri karşılayacak mali durum ve hakkında iflas işlemi başlatılmamış olması. Mali durum yeminli mali müşavir (YMM) raporuyla gösterilir.
Emniyet ve güvenlik: Bina, sevkiyat ve kargo alanlarının izinsiz girişe karşı korunması, eşya ve taşıtlara müdahalenin önlenmesi, iş ortaklarının kontrolü ve hassas pozisyondaki çalışanlar için periyodik güvenlik araştırması.
YYS-I ve YYS-II nedir?
2020 değişikliğiyle ihracatçı imalatçılara ek statüler getirildi. GİK Yönetmeliği m. 4/A'ya göre:
YYS-I: İmalatçı olmak, son bir yılda (veya önceki takvim yılında) en az 5 milyon dolar ihracat yapmış olmak ve ortalama en az 50 işçi çalıştırmak ya da en az 10 milyon dolar ihracat yapmış olmak.
YYS-II: İmalatçı olmak, en az 1 milyon dolar ihracat yapmış olmak ve ortalama en az 30 işçi çalıştırmak ya da en az 5 milyon dolar ihracat yapmış olmak.
Bu statüler daha az muayene ve belge kontrolü ile üretim girdilerinin gümrük işlemlerinin tesiste yapılması gibi ek kolaylıklar için önemlidir. Örneğin ithalatta yerinde gümrükleme izni için YYS-I statüsü şarttır.
Başvuru için gereken belgeler
Bakanlık rehberlerinde sayılan başlıca belgeler şunlardır:
Başvuru formu ve soru formu (elektronik soru formu),
Yönetim kurulu üyeleri, %10'dan fazla paya sahip gerçek kişiler ve gümrük işlemlerinde temsil yetkisi olan çalışanlar için adli sicil belgeleri (yurt dışında yaşayan yabancılar için imzalı beyan formu),
Vergi ve SGK prim borcu olmadığını gösteren yazılar,
Mali durumu gösteren YMM raporu,
ISO 9001 ve ISO 27001 sertifikaları: Avrupa Akreditasyon Birliği'nin karşılıklı tanıma anlaşmalarına taraf bir kurumca (Türkiye'de TÜRKAK) akredite edilmiş kuruluşlarca düzenlenmiş ve güncel olmalı. Bu belgelerin eksik olması başvurunun doğrudan reddi sebebidir.
Adım adım YYS başvurusu
Ön değerlendirme yapın. Faaliyet süreniz, gümrük ihlali geçmişiniz, vergi/SGK durumunuz ve YMM'nizin göreceği mali tablo için iç kontrol yapın.
ISO 9001 ve ISO 27001'i tamamlayın. 2020 değişikliğiyle sertifikaların kapsaması gereken tesisler (yönetim ofisi, muhasebe-arşiv, bilgi işlem, ithal girdi kullanılan üretim tesisi, ihracat öncesi depo vb.) yönetmeliğe yazıldı. Kapsamı buna göre planlayın.
Emniyet-güvenlik altyapısını kurun. Giriş kontrolü, kamera, mühür ve yükleme alanı prosedürleri, iş ortağı değerlendirmesi ve personel güvenlik araştırmasını yazılı hale getirin.
Başvuru yapacak kişiyi yetkilendirin. Başvuruyu, firmanın Yükümlü Kayıt Takip Sistemi'nde (YKTS) kayıtlı doğrudan temsilcileri veya "YYS e-başvuru" profilinde yetkilendirilmiş çalışanları yapabilir. Çalışan yetkilendirmesi için Genelge eki form ve son bir ay içinde alınmış SGK kayıt belgesiyle herhangi bir gümrük müdürlüğüne başvurulur.
E-başvuruyu doldurun. e-Devlet'te "Yetkilendirilmiş Yükümlü Elektronik Başvuru Sistemi"ni ya da uygulama.gtb.gov.tr/YYSEBasvuru adresini kullanın. Yetkili bölge müdürlüğünü, talep ettiğiniz izinleri (yerinde gümrükleme, A.TR, fatura beyanı, götürü teminat vb.) ve varsa YYS-I/YYS-II talebinizi işaretleyin, sonra belgeleri yükleyin.
Doğru bölge müdürlüğünü seçin. Başvuru, şirket merkezinin ticaret siciline kayıtlı olduğu yere en yakın gümrük müdürlüğünün bağlı olduğu bölge müdürlüğüne yapılır. Yanlış bölge müdürlüğüne yapılan başvuru doğrudan reddedilir.
Ön inceleme ve soru formu aşaması. "150 Soruda YYS" kitapçığına göre bölge müdürlüğü ön incelemeyi 15 iş gününde yapar. Eksik varsa 30 iş günü süre verilir. Ardından Genel Müdürlük soru formunu inceler.
Yerinde inceleme. Sonradan kontrol yetkilileri tesislerinizi, kayıtların izlenebilirliğini ve emniyet koşullarını yerinde inceler. Kitapçığa göre bu inceleme 30 iş günü sürer, eksiklikler için 30 iş gününe kadar ek süre tanınabilir.
Sertifika ve sonrası. Koşullar sağlanırsa sertifikayı bölge müdürlüğü düzenler. Sertifikanın süresi sınırsızdır, ancak askıya alma veya iptal olmadığı sürece geçerlidir ve Bakanlık düzenli izleme yapar. 2020 değişikliğiyle izleme dönemi 3 yıldan 5 yıla çıkarıldı. İptal edilen firmalar 3 yıl boyunca yeniden başvuramaz.
Not: Yukarıdaki süreler Bakanlık kitapçığından alınmıştır. Başvuru tarihindeki güncel süreleri yönetmeliğin son halinden kontrol edin.
AB ile karşılıklı tanıma: 2026'da ne değişti?
AB–Türkiye Gümrük İşbirliği Komitesi, 16 Temmuz 2026 tarihli ve 1/2026 sayılı kararıyla iki tarafın AEO/YYS programlarını karşılıklı tanıdı. Karar 13 Ekim 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde (2026/2303) yayımlandı. Avrupa Komisyonu'na göre gümrük idareleri artık karşı tarafın güvenilir firma statüsünü risk analizinde ve kontrol düzeyini belirlerken dikkate alabilecek.
Karar metnine göre öne çıkan faydalar:
Emniyet ve güvenlik kontrollerinin azalması, statünün risk değerlendirmesinde olumlu dikkate alınması,
Kontrol kararı verilirse giriş/çıkış özet beyanı kapsamındaki sevkiyatlara öncelik,
Başvurularda karşı taraftaki AEO/YYS'li iş ortağının güvenilir partner sayılması,
Sınır kapanması veya güvenlik alarmı gibi kriz dönemlerinde öncelikli sevkiyat için ortak mekanizma kurulması.
Dikkat edilmesi gereken üç nokta:
AB tarafında tanıma, Birlik Gümrük Kodu m. 38(2)(b) kapsamındaki emniyet ve güvenlik AEO'sunu (AEOS) kapsar. Yani her gümrük basitleştirmesi otomatik olarak karşı tarafa geçmez.
Karar, tarafların iç prosedürlerini tamamladıklarını birbirine bildirdiği tarihi izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girer. Yayımlanması, uygulamanın başladığı anlamına gelmez.
Ticaret Bakanlığı 19 Ekim 2026'da sertifika bilgilerinin elektronik paylaşımı için teknik çalışmaların son aşamaya geldiğini duyurdu. YYS sahibi firmaların, bilgilerinin AB gümrük idareleriyle paylaşılmasına YYS E-Başvuru Sistemi'nden onay vermesi gerekiyor. Onay verilmezse kolaylıklardan yararlanılamayabilir.
Türkiye'nin ilk karşılıklı tanıma anlaşması 9 Haziran 2014'te Güney Kore ile imzalanmıştı. Toplam ihracatının önemli kısmını AB'ye yapan Türk firmaları için AB kararı çok daha geniş etkili.
Sık yapılan hatalar
ISO belgelerini sonraya bırakmak: ISO 9001 ve ISO 27001 olmadan başvuru ön incelemeye bile girmez.
ISO kapsamını dar tutmak: Depo veya üretim tesisi kapsam dışında kalırsa yerinde incelemede sorun çıkar.
Başvuruyu müşavire "devretmek": Gümrük müşaviri YKTS yetkilendirmesine yardım edebilir, ancak başvuruyu firmanın kendi yetkili temsilcileri yapar.
Sertifikayı alıp unutmak: İzleme, yıllık faaliyet raporu ve koşullardaki değişikliklerin bildirilmesi sürekli iştir. Koşul kaybı askıya alma ve iptale kadar gider.
AB onay adımını atlamak: Mevcut YYS sahipleri E-Başvuru Sistemi'ndeki paylaşım onayını vermediyse AB tarafındaki kolaylıkları kaçırabilir.
Statüyü pazarlamada kullanmamak: YYS, alıcı gözünde tedarik zinciri güvenilirliği sinyalidir. Teklif dosyanızda, web sitenizde ve firmanızı tanıttığınız kanallarda (ör. HS kodu ve anahtar kelimeyle aranabildiğiniz Comprice World gibi B2B platformlar) statünüzü açıkça belirtin.
ABD'deki benzer güvenilir firma programı CTPAT'ın 2027'de neden önem kazandığını ABD CTPAT yazımızda anlattık. Teminat avantajlarını Dahilde İşleme Rejimi rehberimizle birlikte değerlendirmenizi öneririz.
Sık sorulan sorular
Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü ne işe yarar?
Gümrükte yeşil hat, daha az ve öncelikli kontrol, eksik belgeyle beyan, kısmi veya götürü teminat ve talep halinde kendi tesisinde ihracat/ithalat gümrüklemesi sağlar. AB ile karşılıklı tanıma yürürlüğe girdiğinde AB gümrüklerinde de emniyet-güvenlik kontrollerinde kolaylık beklenir.
YYS almak için kaç yıllık şirket olmak gerekir?
Genel kural en az üç yıldır faaliyette olmaktır. Bakanlık başvuru rehberi daha genç firmaların durumunun ayrıca değerlendirileceğini söylerken, "150 Soruda YYS" kitapçığı bunu doğrudan ret sebepleri arasında sayar. Üç yılı doldurmamış firmalar başvurmadan önce yetkili bölge müdürlüğüne danışmalıdır.
YYS başvurusu için ISO 9001 ve ISO 27001 zorunlu mu?
Evet. Akredite kuruluşlarca düzenlenmiş güncel ISO 9001 ve ISO 27001 sertifikaları olmadan yapılan başvuru ön inceleme yapılmadan reddedilir.
YYS başvurusu nereden ve nasıl yapılır?
e-Devlet'teki "Yetkilendirilmiş Yükümlü Elektronik Başvuru Sistemi" veya uygulama.gtb.gov.tr/YYSEBasvuru üzerinden yapılır. Başvuruyu firmanın YKTS'de kayıtlı doğrudan temsilcileri ya da YYS e-başvuru profiline yetkilendirilmiş çalışanları yapar.
YYS-I ile YYS-II arasındaki fark nedir?
İkisi de imalatçı ihracatçılara verilen ek statülerdir. YYS-I için en az 5 milyon dolar ihracat ve 50 işçi (veya 10 milyon dolar ihracat), YYS-II için en az 1 milyon dolar ihracat ve 30 işçi (veya 5 milyon dolar ihracat) aranır.
Türkiye'nin YYS'si AB'de geçerli mi?
AB–Türkiye karşılıklı tanıma kararı 13 Ekim 2026'da yayımlandı, ancak tarafların bildirimlerini izleyen ayın ilk gününde yürürlüğe girecek. AB tarafında emniyet ve güvenlik AEO'su kapsanıyor. YYS sahiplerinin bilgi paylaşımı için E-Başvuru Sistemi'nden onay vermesi gerekiyor.
Türkiye'de kaç firmanın YYS'si var?
Ticaret Bakanlığı verisine göre 1 Ekim 2026 itibarıyla 846 firma yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası almaya hak kazanmış durumda.
Sonuç
YYS, düzenli ihracat-ithalat yapan, kayıt ve güvenlik disiplinine yatırım yapmaya hazır firmalar için gümrükte zaman ve teminat maliyetini azaltan güçlü bir araçtır. AB ile karşılıklı tanıma kararıyla statünün değeri sınırın öbür tarafına da taşınıyor. ISO belgeleri ve güvenlik prosedürlerinin hazırlanması zaman aldığı için 2027'de AB pazarında hız avantajı isteyen firmaların hazırlığa şimdi başlaması mantıklı. Zaten YYS sahibiyseniz ilk işiniz E-Başvuru Sistemi'ndeki AB paylaşım onayını kontrol etmek olmalı.
Kaynaklar
Ticaret Bakanlığı – 150 Soruda Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (PDF)
Ticaret Bakanlığı – Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası Başvuru Rehberi (PDF)
Ticaret Bakanlığı – YYS Elektronik Başvuru İşlemleri (Genelge ve Kılavuz)
Ticaret Bakanlığı – Yetkilendirilmiş Yükümlü ve İzinli Gönderici Sayıları, 01.10.2026 (PDF)
Ticaret Bakanlığı – GİK Yönetmeliği değişikliği duyurusu (YYS-I/YYS-II)
Ticaret Bakanlığı – YYS'lerimiz için AB ile karşılıklı tanıma dönemi başlıyor (19 Ekim 2026)
Ticaret Bakanlığı – Türkiye-Güney Kore YY Karşılıklı Tanıma Anlaşması (2014)



Yorumlar