top of page
irtibatticaret-logo

İrtibat Ticaret

Suudi Arabistan'a İhracat Rehberi 2026: SABER, SFDA, Gümrük Vergisi, Etiket ve Alıcı Bulma

Suudi Arabistan'a İhracat Rehberi 2026: SABER, SFDA, Gümrük Vergisi, Etiket ve Alıcı Bulma

Yazarın fotoğrafı: Sinan Sinanoğlu
Sinan Sinanoğlu
2 gün önce
8 dakikada okunur

Özet: Suudi Arabistan'a ihracat yapmak için önce ürününüzün GTİP'ine göre iki şeyi netleştirmeniz gerekir: Suudi gümrük vergisi (çoğu üründe %5 KİK ortak tarifesi, bazı hassas ürünlerde %25'e kadar) ve uygunluk rejimi. Gıda, kozmetik, ilaç ve tıbbi cihazlar Suudi Gıda ve İlaç Kurumu (SFDA) kaydına tabidir. Diğer tüketici ürünleri ise SABER platformunda kayıt ister. 1 Ekim 2025'ten bu yana teknik düzenlemeye tabi olsun olmasın her sevkiyat için SABER üzerinden "sevkiyat sertifikası" alınmadan gümrük beyannamesi verilemiyor. Bunlara ek olarak Arapça uyarı ve etiket kuralları, SFDA'nın tanıdığı kuruluştan helal belgesi ve güvenilir bir Suudi ithalatçı ya da distribütör gerekir. Bu rehberde süreci adım adım, resmi kaynaklara dayanarak anlatıyoruz.



Suudi Arabistan pazarı neden önemli?


Ticaret Bakanlığı'nın 2026 Ülke Profili'ne göre Suudi Arabistan 2025'te 252,2 milyar dolarlık ithalat yaptı. Bu rakam bir önceki yıla göre %8,7 artış demek. Türkiye bu ithalatta yaklaşık %1,5 payla 15. sırada. Yani pazar büyük, Türk ürünlerinin payı ise hâlâ küçük. Ülke yaklaşık 36,7 milyon nüfusa sahip ve Vizyon 2030 kapsamında inşaat, turizm, sanayi ve lojistikte büyük projeler yürütüyor.


Türkiye'nin Suudi Arabistan'a ihracatı 2025'te 3,81 milyar dolar oldu. Bu, 2024'teki 3,99 milyar dolarlık rekorun %4,4 altında. Suudi Arabistan, ihracatımızda 19. sırada. 2026'da tablo yeniden toparlanıyor. Eurostat'ın yayımladığı Türkiye beyanlarına göre Ocak-Eylül 2026'da ihracat 2,09 milyar avroya ulaştı ve bu, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık %8,4 artış anlamına geliyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat da ikili ticaret hacmini kısa vadede 10 milyar dolara, uzun vadede 30 milyar dolara çıkarma hedefini dile getirdi.



Hangi ürünler satılıyor?


Bakanlık verilerine göre 2025'te Suudi Arabistan'a en çok ihraç edilen kalemler şunlar oldu:


GTİP

Ürün

2025 ihracatı

7408

Bakır teller

421,8 milyon $

5702

Dokunmuş halılar

268,8 milyon $

7308

Demir-çelik inşaat aksamı

125,9 milyon $

6802

İşlenmiş doğal taşlar

110,1 milyon $

8504

Transformatörler, konvertörler

85,6 milyon $

8716

Römork ve yarı römorklar

85,2 milyon $

1806

Çikolata ve kakaolu gıdalar

71,2 milyon $


Liste, Suudi talebinin inşaat malzemesi, elektrik ekipmanı, ev tekstili ve paketli gıda tarafında yoğunlaştığını gösteriyor. Suudi Arabistan'ın kendi ithalatında ise otomobil, telefon cihazları, ilaç, vana ve batarya ile çelik konstrüksiyon öne çıkan kalemler arasında.



Gümrük vergisi ve vergiler: Ne kadar ödenir?


Türkiye ile Suudi Arabistan arasında yürürlükte bir serbest ticaret anlaşması yok. Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ile STA müzakereleri sürüyor. Yürürlükteki ikili anlaşmalar Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması ve Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması. Bu nedenle Türk menşeli ürünler genel tarifeye tabi.


  • KİK ortak gümrük tarifesi: Ticaret Bakanlığı'nın 2026 tarihli Pazar Bilgileri raporuna göre KİK dışından gelen ürünlerin çoğunda oran %5. Ancak Suudi Arabistan, yerli üretimle rekabet eden süt ürünleri, gıda, kimyasal, plastik, tekstil, çelik, cam, alüminyum ve makine gibi kategorilerde vergileri %25'e kadar yükseltti.

  • Temel ürünler: Bazı temel gıda ve hammaddelerde vergi %0.

  • KDV: %15. CIF bedel ile gümrük vergisinin toplamı üzerinden hesaplanır.

  • Özel tüketim vergisi: Tütün ve enerji içeceklerinde %100, gazlı ve tatlandırılmış içeceklerde %50.

  • 12 haneli tarife: ABD Ticaret İdaresi'ne göre KİK ülkeleri Ocak 2025'ten itibaren HS 2022 tabanlı 12 haneli tarife cetveline geçti. Teklif vermeden önce ürününüzün Suudi tarafındaki tam karşılığını kontrol edin.


Ürününüze uygulanan güncel oranı ve gereken izinleri ZATCA tarife arama sayfasında GTİP'in ilk 4 hanesiyle ya da anahtar kelimeyle sorgulayabilirsiniz. GTİP'inizden emin değilseniz önce HS koduyla görünür olmak rehberimize göz atın.



SABER: Sevkiyat sertifikası olmadan beyanname yok


SABER, Suudi Standartlar, Metroloji ve Kalite Kurumu'nun (SASO) elektronik ürün güvenliği platformudur. Ticaret Bakanlığı'nın Ticarette Teknik Engeller sitesine göre platform 2020'den beri teknik düzenlemeye tabi ürünlerde, 1 Ocak 2021'den beri de düzenlemeye tabi olmayan ürünlerde zorunlu. Gıda, ilaç, kozmetik, tıbbi cihaz ve askeri ürünler gibi başka kurumların mevzuatına giren ürünler SABER'in kapsamı dışında.


SASO'nun 26 Ağustos 2025 tarihli duyurusuna göre 1 Ekim 2025'ten itibaren tüm ürünler için sevkiyat sertifikası, gümrük beyannamesinden önce alınması gereken temel şart haline geldi. Süreç iki yoldan ilerliyor:



Teknik düzenlemeye tabi ürünler


  • SASO'nun onayladığı bir uygunluk değerlendirme kuruluşundan ürün uygunluk belgesi (PCoC) alınır. Belge bir yıl geçerlidir. Model, GTİP, üretici veya menşe farklıysa ayrı belge gerekir.

  • Her gönderi için SABER'de "yeni sevkiyat uygunluğu" talebi açılır. Belgeyi veren kuruluş onayladıktan sonra sevkiyat sertifikası (SC) düzenlenir.

  • Ticaret Bakanlığı'na göre yüksek riskli ürünlerde (örneğin gaz yakan cihazlar, inşaat demiri) Suudi Kalite İşareti (Quality Mark) zorunlu. Alçak gerilim ürünleri ve oyuncaklarda ise Körfez uygunluk işareti (G Mark) aranıyor.

  • TSE, 7 Haziran 2017'de SASO ile imzalanan kısmi yetkilendirme anlaşmasıyla Suudi Kalite İşareti başvurularını Türkiye'de kabul ediyor. Türk ihracatçılar ayrıca Intertek, SGS, TÜV gibi akredite kuruluşlarla da çalışabiliyor.



Teknik düzenlemeye tabi olmayan ürünler


  • Ürün için SABER'de öz beyan (self-declaration) düzenlenir. Ardından aynı mekanizmayla sevkiyat sertifikası alınır.


Ürününüzün hangi teknik düzenlemeye girdiğini saber.sa HS kodu sayfasında 6 haneli GTİP ile sorgulayabilirsiniz. Belge verebilecek kuruluşların listesi de aynı platformda yayımlanıyor. Bakanlık, SABER kaydının aslında Suudi ithalatçının yükümlülüğü olduğunu hatırlatıyor ve müşterinin bu işi kendi gümrük müşavirine yaptırmasını tavsiye ediyor. Sizin göreviniz, uygunluk belgesini zamanında hazırlamak ve fatura bilgilerinin sertifikayla birebir örtüşmesini sağlamak.



SFDA: Gıda, kozmetik, ilaç ve tıbbi cihazlar


Bu ürün gruplarında yetkili kurum Suudi Gıda ve İlaç Kurumu (SFDA). Bilmeniz gereken başlıca noktalar şunlar:


  • Ürün kaydı: ABD Tarım Bakanlığı'nın (USDA) Suudi Arabistan FAIRS raporuna göre ithal gıdaların SFDA'ya kaydı ithalatçının ya da yerel acentenin sorumluluğunda. Kayıt ücretsiz ve süresiz. Formül veya etiket değişirse kaydın yenilenmesi gerekiyor. Kayıtsız gıda ithal edilemiyor.

  • Arapça etiket: SFDA'nın GSO 9 düzenlemesine göre paketli gıda etiketi Arapça olmalı. Başka bir dil kullanılıyorsa bilgiler Arapçasıyla birebir aynı olmalı.

  • Helal belgesi: Ticaret Bakanlığı'na göre et ve et ürünleri, et içeren bileşik gıdalar ve ambalajında helal ibaresi veya logosu bulunan ürünler için helal sertifikası gerekiyor. Sertifika yalnızca SFDA'nın tanıdığı helal belgelendirme kuruluşlarından alınabiliyor. SMIIC standartlarına göre düzenlenen helal belgeleri Suudi Arabistan'da kabul edilmiyor.

  • Hayvansal ürünler: Ürünü ihraç edecek tesisin SFDA'nın onaylı kuruluş listesinde yer alması gerekiyor. Süt ürünleri, kırmızı et ve bal için Tarım ve Orman Bakanlığı, SFDA adına tesis onayı verebiliyor. Kanatlı ürünler, su ürünleri ve yumurtada onayı yerinde denetimle yalnızca SFDA veriyor ve bu süreç uzun sürebiliyor.



Etiket, ambalaj ve belgeler


Ticaret Bakanlığı'nın Pazar Bilgileri raporu ve ABD Ticaret İdaresi'nin rehberine göre şu kurallara dikkat edin:


  • Uyarı ve güvenlik ibareleri: Arapça ya da Arapça ve İngilizce olmalı. Kullanım kılavuzu da Arapça veya iki dilli hazırlanmalı.

  • Menşe etiketi: Ürün üzerinde menşe ülke Arapça veya İngilizce olarak, silinmeyecek şekilde ve görünür bir yerde belirtilmeli. "Designed in X, Made in Y" gibi çift menşe ifadeleri kabul edilmiyor.

  • Barkod: 2020'den beri tüm ürünlerde barkod zorunlu. Barkod her ürün çeşidi için ayrı olmalı ve GS1 sistemine uygun olmalı. Türkiye'de GS1 Türkiye'den alınabiliyor.

  • Paletleme: Suudi limanlarına gelen konteyner yükleri için 8 Mayıs 2025'te başlayan ve 12 ay süren geçişle paletleme zorunlu hale geldi. Paletlenemeyen dökme yük, ağır makine ve büyük ebatlı eşya için onaya bağlı istisnalar var.

  • Temel belgeler: ZATCA ticari fatura, konşimento ve menşe belgesi istiyor. Bakanlık listesine göre bunlara çeki listesi, uygun ürünlerde SASO-IECEE belgesi, SABER kaydı ve gıdada SFDA kaydı ekleniyor. Menşe kuralları için menşe belgeleri rehberimize bakabilirsiniz.

  • Ön beyan: İthalatçı, gümrük beyannamesini ve belgeleri yükün limana varışından en az 48 saat önce FASAH platformuna girmeli. Belgelerinizi sevkiyattan önce müşteriye iletin.



Suudi Arabistan'a ihracat için adım adım yol haritası


  1. GTİP'inizi ve Suudi tarafındaki karşılığını netleştirin. ZATCA tarife sayfasından vergi oranını ve izin şartlarını, SABER'den de teknik düzenlemeyi kontrol edin.

  2. Ürününüzün hangi rejime girdiğini belirleyin. SFDA (gıda, kozmetik, ilaç, tıbbi cihaz), SABER'de düzenlemeye tabi ürün (PCoC veya Quality Mark) ya da öz beyan.

  3. Belgelendirmeyi baştan planlayın. Uygunluk belgesi, SFDA tanınırlığı olan helal sertifikası veya tesis onayı gerekiyorsa ilk siparişten önce başlayın.

  4. Etiket ve ambalajı uyarlayın. Arapça uyarılar ve kılavuz, menşe etiketi, GS1 barkod, sıcağa ve neme dayanıklı ambalaj, paletli yükleme.

  5. Fiyatınızı vergiler dahil hesaplayın. CIF bedel, gümrük vergisi ve %15 KDV müşterinizin raf fiyatını belirler. Teslim şeklini Incoterms 2020 rehberimize göre netleştirin.

  6. Alıcı ve distribütör bulun. Fuarlar, ticaret müşavirlikleri, firma rehberleri ve B2B platformları birlikte kullanın (ayrıntılar aşağıda).

  7. Muhatabınızı doğrulayın. Suudi ticari sicil (CR) kaydını, ithalat lisansını ve referansları kontrol edin. B2B firma doğrulama rehberimiz bu adımda yardımcı olur.

  8. Ödeme şeklini güvenceye alın. Bakanlık, ticari ilişkilerde çekin yaygın olduğunu ama nakde çevirmede sorun yaşanabildiğini belirtiyor. İlk işlerde akreditif veya peşin ödeme düşünün. Ayrıntılar ödeme yöntemleri rehberimizde.

  9. Markanızı tescil ettirin. Türkiye'deki tescil Suudi Arabistan'da koruma sağlamıyor. Başvuru, Suudi Fikri Mülkiyet Kurumu'na (SAIP) yerel lisanslı bir marka vekili aracılığıyla yapılıyor. Bakanlığa göre inceleme genellikle 2–4 ay sürüyor ve tescil 10 yıl geçerli.

  10. Lojistiği ve süreleri planlayın. Gaziantep Ticaret Odası'nın bilgi notuna göre deniz yoluyla Cidde ve Dammam'a transit süre ortalama 10–15 gün. SASO uygunluğu ve izinler zaman alabildiği için teslim tarihine pay bırakın.



Suudi alıcıyı nerede bulursunuz?


Ticaret Bakanlığı'nın değerlendirmesine göre Suudi iş dünyası, e-posta veya telefonla ilk kez tanıştığı firmalarla iş yapmayı pek tercih etmiyor. Yüz yüze tanışma ve güvene dayalı ilişki belirleyici. Bu yüzden şu kanalları birlikte kullanın:


  • Fuarlar: Bakanlık, Suudi pazarına girişte en önemli faaliyetin fuar katılımı olduğunu vurguluyor. Önümüzdeki dönemde Riyad'da Industrial Transformation Saudi Arabia (30 Kasım–2 Aralık 2026) ve Saudi HORECA (7–9 Aralık 2026) düzenleniyor.

  • Resmi temsilcilikler: Riyad Ticaret Müşavirliği, Cidde Ticaret Ataşeliği ve Bakanlığın Müşavire Danışın platformu üzerinden pazar bilgisi ve firma önerisi isteyebilirsiniz.

  • Firma rehberleri: Bakanlık raporu müşteri araştırmasında Eye of Riyadh, Saudi Yellow Pages ve Zawya gibi rehberlerin sık kullanıldığını belirtiyor.

  • Distribütör modeli: Yabancı firmalar genellikle bir Suudi distribütör üzerinden satış yapıyor. Distribütörlük tüm ülke için ya da Batı (Cidde), Orta (Riyad) ve Doğu (Dammam) bölgelerine göre ayrı ayrı verilebiliyor. Bakanlık, ön izin gerektiren ürünlerde kayıtların ihracatçının kendi adına yapılmasını öneriyor. Böylece distribütör değiştirmek gerektiğinde sorun yaşanmıyor.

  • B2B platformlar: Suudi alıcılar da tedarikçi ararken ürün koduna ve anahtar kelimeye bakıyor. Firmanızı GTİP ve ürün anahtar kelimeleriyle listeleyebileceğiniz platformlar ilk teması kolaylaştırır. Örneğin Comprice World'de firmalar HS kodu ve ürün anahtar kelimesiyle aranabiliyor, ithalat/ihracat talebi yayınlayabiliyor ve birbirlerine doğrudan mesaj gönderebiliyor. Bu kanal fuar ve ziyaretlerin yerini tutmaz ama ilk teması hızlandırır.



Sık yapılan hatalar


  • Uygunluk belgesini sipariş onaylandıktan sonra aramaya başlamak ve sevkiyatı kaçırmak

  • Faturadaki ürün tanımı, adet ve GTİP bilgisinin SABER sertifikasıyla uyuşmaması

  • SFDA'nın tanımadığı bir kuruluştan helal belgesi almak

  • Arapça uyarı ve kılavuz hazırlamadan elektrikli ürün göndermek

  • Fiyatı vergisiz hesaplayıp müşterinin raf fiyatını görmemek

  • Markayı tescil ettirmeden distribütörlük vermek



Sık sorulan sorular



Suudi Arabistan'a ihracatta gümrük vergisi ne kadar?


Çoğu üründe KİK ortak tarifesi olan %5 uygulanıyor. Ancak Suudi Arabistan süt ürünleri, gıda, kimyasal, plastik, tekstil, çelik, cam, alüminyum ve makine gibi kategorilerde oranları %25'e kadar yükseltti. Temel ürünlerde oran %0 olabiliyor. Ayrıca %15 KDV alınıyor. Kesin oranı ZATCA tarife sayfasından GTİP ile sorgulayın.



Türkiye ile Suudi Arabistan arasında serbest ticaret anlaşması var mı?


Hayır. Yürürlükte bir STA yok. Türkiye ile KİK arasındaki STA müzakereleri sürüyor. Bu yüzden Türk ürünleri genel tarifeye tabi.



SABER sertifikası nedir, kim alır?


SABER, SASO'nun ürün güvenliği platformu. 1 Ekim 2025'ten beri her sevkiyat için sevkiyat sertifikası alınmadan gümrük beyannamesi verilemiyor. Kayıt Suudi ithalatçının yükümlülüğünde. Teknik düzenlemeye tabi ürünlerde ise ihracatçının akredite bir kuruluştan ürün uygunluk belgesi (PCoC) alması gerekiyor.



Suudi Arabistan'a gıda ihracatı için neler gerekir?


Ürünün ithalatçı tarafından SFDA'ya kaydedilmesi, GSO 9'a uygun Arapça etiket ve ilgili ürünlerde SFDA'nın tanıdığı kuruluştan helal belgesi gerekiyor. Hayvansal ürünlerde ise tesisin SFDA'nın onaylı listesinde olması şart.



Türkiye'den alınan helal belgesi Suudi Arabistan'da geçerli mi?


Ancak belgeyi veren kuruluş SFDA tarafından tanınıyorsa geçerli. Ticaret Bakanlığı'na göre SMIIC standartlarına göre düzenlenen helal belgeleri kabul edilmiyor. Güncel liste SFDA'nın sitesinde yayımlanıyor.



Suudi Arabistan'da ürün etiketi hangi dilde olmalı?


Paketli gıdada etiket Arapça olmalı. Başka dil varsa bilgiler Arapçasıyla aynı olmalı. Diğer ürünlerde uyarı ve güvenlik ibareleri Arapça veya Arapça-İngilizce olmalı. Menşe etiketi Arapça veya İngilizce olabilir.



Suudi Arabistan'da alıcı bulmanın en etkili yolu nedir?


Ticaret Bakanlığı'na göre en etkili yol fuar katılımı ve yüz yüze görüşme. Bunu ticaret müşavirliklerinin desteği, firma rehberleri ve HS koduyla aranabilen B2B platformlarla destekleyin. Kalıcı satış için genellikle yerel bir distribütör gerekiyor.



Sonuç


Suudi Arabistan yılda 250 milyar doları aşan ithalatıyla büyük bir pazar. Türkiye'nin bu pazardaki payı ise %1,5 civarında. Fırsat gerçek, ama giriş bileti mevzuata uyum. GTİP'inizi netleştirin, SABER veya SFDA yolunuzu belirleyin, Arapça etiketi ve helal belgesini baştan çözün, fiyatınızı vergiler dahil hesaplayın ve güvenilir bir yerel ortakla çalışın. Bu hazırlığı yapan firmalar için 2026'daki toparlanma, pazarda kalıcı yer edinmek için iyi bir zaman.



Kaynaklar



Yorumlar


bottom of page